بازار آجیل هر سال با نزدیک شدن به عید نوروز داغتر میشود، اما امسال این افزایش تقاضا با جهش شدید قیمتها همراه شده است. در حال حاضر قیمت یک کیلو آجیل چهار مغز شامل پسته، بادام، فندق و گردو در یکی از فروشگاههای آنلاین حدود ۲ میلیون و ۸۶۰ هزار تومان اعلام شده است. این قیمت در مقایسه با سالهای گذشته رشد قابل توجهی داشته و باعث شده آجیل از سبد خرید بسیاری از خانوارها کنار گذاشته شود یا به مقدار بسیار محدود خریداری شود.
در این گزارش خبرنگار گسترش نیوز به بررسی عوامل موثر بر افزایش قیمت آجیل در بازار شب عید می پردازد.
برای درک بهتر میزان گرانی، میتوان قیمت آجیل را در مقیاس کوچکتر بررسی کرد. به طور میانگین هر کیلو آجیل حدود ۳۰ مشت را شامل میشود. با این حساب، قیمت ۲ میلیون و ۸۶۰ هزار تومان برای یک کیلو آجیل چهار مغز به این معناست که هر مشت آجیل حدود ۹۵ هزار تومان قیمت دارد. رقمی که نشان میدهد حتی مصرف روزانه یا پذیرایی ساده با آجیل، به هزینهای قابل توجه تبدیل شده است.
افزایش قیمت آجیل تحت تاثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی رخ داده است. یکی از مهمترین دلایل، نوسانات نرخ ارز است که به طور مستقیم بر قیمت محصولات کشاورزی و خشکبار اثر میگذارد. علاوه بر این، هزینههای تولید مانند دستمزد کارگران، بستهبندی، انرژی و حملونقل در سالهای اخیر افزایش یافته و همین موضوع قیمت نهایی آجیل را بالا برده است.
خشکسالی، کمبود منابع آبی و کاهش میزان برداشت در برخی مناطق کشور، تولید انواع مغزها را با کاهش مواجه کرده است. از سوی دیگر، بخشی از محصولات خشکبار به دلیل صرفه اقتصادی بالاتر، صادر میشوند و همین مسئله عرضه در بازار داخلی را محدود میکند. کاهش عرضه در کنار افزایش هزینهها، یکی از عوامل مهم رشد قیمت آجیل در بازار محسوب میشود.
گرانی آجیل باعث شده الگوی خرید خانوارها تغییر کند. در سالهای اخیر، خرید آجیل برای مناسبتهایی مانند شب یلدا و نوروز کاهش یافته و بسیاری از خانوادهها به جای خرید آجیل چهار مغز، به سراغ اقلام ارزانتر رفتهاند یا مقدار خرید خود را به حداقل رساندهاند. برخی خانوادهها نیز به طور کلی از خرید آجیل صرفنظر کردهاند.
با توجه به شرایط اقتصادی و کاهش قدرت خرید، این احتمال وجود دارد که در نوروز امسال آجیل به طور کامل از سفره بسیاری از خانوادهها حذف شود. موضوعی که نشاندهنده فشار معیشتی و تغییر سبک مصرف در جامعه است. آجیل که زمانی نماد مهماننوازی و پذیرایی در ایام عید بود، حالا برای بسیاری از خانوادهها به یک کالای لوکس تبدیل شده است.
افزایش شدید قیمت آجیل نتیجه مجموعهای از عوامل مانند تورم، نوسانات ارزی، افزایش هزینههای تولید و کاهش عرضه است. قیمتهایی مانند ۹۵ هزار تومان برای یک مشت آجیل نشان میدهد چرا بسیاری از خانوادهها توان خرید این محصول را ندارند. ادامه این روند میتواند باعث شود سنت خرید آجیل در نوروز بیش از پیش کمرنگ شود و از سفره بسیاری از خانوارها کنار برود.
